سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای

 

آغاز تحولات ساختاري حمل و نقل كشور به حدود يك صد سال قبل برمي‌گردد. فرمان اميركبير در سال (1277 ه.ش) براي ايجاد بحريه نظامي، سرآغاز سازماندهي حمل و نقل كشور بوده است
با بررسي سوابق تاريخي مشخص مي شود كه نخستين بار در سال (1285 ه.ش) اداره طرق و شوارع تأسيس گرديده است. در سال ( 1301 ه.ش) اداره‌كل طرق و شوارع در وزارت فلاحت و تجارت و فوائد عامه تشكيل مي‌شود كه از آن مي توان به عنوان نخستين ساختار سازماني اين بخش در كشور نام برد.

در سال 1309  امور مربوط به راه از وزارت ... فوائد عامه جدا شده و وزارت طرق و شوارع تاسيس مي‌گردد. در ادامه همين روند و با توجه به وابستگي شديد نهادهاي اقتصادي، صنعتي و كشاورزي كشور به راه و نياز به راه‌هاي اتومبيل رو، و در نتيجه، نياز به يك سازمان جديد، در سال 1315  وزارت راه با هدف تامين راه‌هاي ارتباطي كشور تشكيل مي‌شود

در سال‌هاي 1345 و 1347 مجدداً تغييرات عمده اي در سازمان و تشكيلات وزارت راه به وجود آمد. در سال 1351  وزارت راه، تشكيلات منسجم تري يافت. در اين زمان سازمان هاي وابسته به وزارت راه، شامل راه آهن دولتي ايران، هواپيمايي كل كشور و مركز هواشناسي بودند.

اساسي‌ترين تغيير تشكيلاتي با تصويب قانون تغيير نام وزارت را هو ترابري در سال 1353 به وقوع پيوست. براساس اين قانون وظايف جامع تر و گسترده تر بر عهده اين سازمان نهاده شد و حمل‌ونقل به عنوان ركن اساسي در وظايف وزارت را ه و ترابري محسوب گرديد. سازمان بنادر وكشتيراني نيز به اين وزارتخانه انتقال يافت و آزمايشگاه فني و مكانيك خاك نيز به سبب ارتباط وظيفه با وزارت راه و ترابري جزء سازمان هاي وابسته به وزارت مذكور در آمد. سپس در سال 1354 به سبب گسترش فعاليت راهداري در سطح استان‌ها، اداره‌كل راهداري به معاونت اجرايي و راهداري تغيير شكل يافته و ادارات كل فني به منظور پشتيباني فني و عملياتي استان‌ها در اين حوزه ايجاد شدند.

در سال 1361 ادارات كل راه و ترابري استان‌ها در مجموعه حوزه معاونت پارلماني و برنامه‌ريزي قرار مي گيرند و با اصلاح عنوان معاونت راهداري به معاونت راهداري و هماهنگي امور استان‌ها به اين معاونت ملحق مي‌شوند. در همين سال عمده‌ترين تحول در ارتباط با حمل ونقل جاده اي، در تشكيلات مصوب با ايجاد يك شاخه معاونت در ستاد، تحت عنوان معاونت حمل و نقل جاد‌ه‌اي صورت مي‌پذيرد.